غ ش و
Kur'an'da geçiş sayısı: 29

Kur'an'daki anlamları: Perde, kaplamak, sarmak, bayılmak, bayılmış, baygın, helak edici afet, baygınlık veren, bayıltıcı, daldırmaki sardırmak, kaplatmak, bürümek, perdelemek, kaplamak

Köke ait bilgiler:

غَشِيَهُ غِشَاوَةً وَغِشَاءً Kendisini örtecek bir şeyin gelişi gibi ona geldi. غِشَاوَة /Örtü: Kendisiyle örtülen şeydir. وَتَغَشَّاهَا: Kadını örttü/onunla cinsel ilişkiye girdi, denir. غِشْيَان ve غَاشِيَة: Bir şeyi örten her şeye denir; örneğin eyer örtüsü gibi. Bazılarına göre غَاشِيَة kelimesinin asıl anlamı, iyi şeylerle ilgilidir. Bir insanın başına, aklını giderecek bir şey geldiğinde şöyle denir: غُشِيَ عَلَى فُلاَنٍ  Falan kişi kendinden geçti/bayıldı. (Rağıb El-İsfahani, Müfredat Kur’an Kavramları Sözlüğü

“Gışave” kelimesi perde demektir. Ancak ayetin manası (Bakara 7)“ onların gözleri gerçekten kapalıdır” demek değildir. Gözün perdelenmesinden maksad, gözlerde, sahiplerinin küfrü sebebiyle, âfakî ve enfüsî delilleri görmeye engel bir halin meydana gelmesi demektir. Oysa ki bu deliller görmek isteyenlerin gözlerine ayân beyân zahir olurken inanmayanlar için sanki üzerlerine bir perde çekilmekte veya o ayetlerde gözler arasına bir engel gelmektedir. “Gişave” kelimesinin nekre olarak gelmesi, gözler üzerinde insanların bildiklerinin dışında bir tür perde bulunduğu anlamını ifade eder. Bu perde ise delilleri görmeyi engelleyen bir perdedir. Kulak ve kalbin idrakine mâni olan şey, mühürleme ile ifade edilmiştir. Gözün bir şeyi idraki ise sadece karşısına gelen cihetten olur. Onun için görmeyi engelleyen şey “ perde” kelimesiyle anlatılmıştır. (İsmail Hakkı Bursevi, Ruhu’l Beyan Kur’an Meali ve Tefsiri,   s. 185/186.)

Gaşiye Suresi; Adını birinci ayette geçen ve “örten, bürüyen, kaplayan” veya örtü, ansızın gelip insanı saran üzücü ya da sevindirici hadise” manasına gelen gâşiye kelimesinden alır. (Bekir Topaloğlu, “Gaşiye”, Türkiye Diyanet Vakfı  İslam Ansiklopedisi , s. 13 : 399.)

Alimler Gâşiye ifadesi hakkında değişik görüşler zikretmişlerdir. 

1)   Bu, kıyamet günü olup Cenab-Hakk’ın “Azabım onları bürüdüğü gün” 

(Ankebut 29/55)  ifadesinden alınmadır. Kıyamet bu adla da adlandırılmıştır. Çünkü bir şeyi bütün cihetlerden kuşatan, onu bürümüş demektir. 

2)   el Gâşiye, ateş, cehennem ateşidir.

3) el Gâşiye ateş ehli olup, bunlar ateşi bürüyecek ve onun içine düşeceklerdir. Bu görüşlerden birincisi doğruya daha yakındır. (Fahreddin Razi, Tefsir-i Kebir Mefatihu'l Gayb)

 


 
Ayet Kelime Anlamı
Bakara 7 غِشَاوَةٌ perde inmiştir
Âl-i İmrân 154 يَغْشَىٰ bürüyen
A'râf 41 غَوَاشٍ (ateşten) örtüler
A'râf 54 يُغْشِي bürüyüp örter
A'râf 189 تَغَشَّاهَا eşini sarıp örtünce
Enfâl 11 يُغَشِّيكُمُ sizi bürüyordu
Yunus 27 أُغْشِيَتْ kaplanmış
Hûd 5 يَسْتَغْشُونَ bürünseler
Yusuf 107 غَاشِيَةٌ sargın bir belanın
Ra'd 3 يُغْشِي örter
İbrahim 50 وَتَغْشَىٰ ve kaplamaktadır
Tâ-Hâ 78 فَغَشِيَهُمْ örttü (boğdu)
Tâ-Hâ 78 غَشِيَهُمْ onları örten
Nûr 40 يَغْشَاهُ ki üstünü örten
Ankebût 55 يَغْشَاهُمُ onları örter
Lokman 32 غَشِيَهُمْ onları sardığı
Ahzâb 19 يُغْشَىٰ baygınlığı
Yâsin 9 فَأَغْشَيْنَاهُمْ ve onları kapattık
Duhân 11 يَغْشَى sarar
Câsiye 23 غِشَاوَةً perde
Muhammed 20 الْمَغْشِيِّ baygınlık çökmüş
Necm 16 يَغْشَى kaplıyordu
Necm 16 يَغْشَىٰ kaplayan
Necm 54 فَغَشَّاهَا sardırttı onlara
Necm 54 غَشَّىٰ sardırdığını
Nuh 7 وَاسْتَغْشَوْا ve başlarına çektiler
Gâşiye 1 الْغَاشِيَةِ sarıp kaplayacak olanın
Şems 4 يَغْشَاهَا onu örten
Leyl 1 يَغْشَىٰ örttüğü