Boşa gitmek, zayi’ olmak, boşa çıkarmak, zayi’ etmek, ibtal etmek, faydasız boş şey, batıl, asılsız şey, batılı iddia eden, hak ve hakikati ibtal eden. (Mahmud Çanga, Kur’an Kelimelerinin Anahtarı, s. 87.)

بَاطِل kelimesi حَقٌّ kelimesinin zıddıdır ve incelendiğinde herhangi bir sabit ilkesi olmayan şey demektir.

Batıl kavramı, kimi zaman söz ve fiillerin ölçü alınmasında da kullanılır. Dünyevî ya da uhrevî herhangi bir fayda gözetmeden hareket edene بَطَّال ve وَهُوَ ذُو بِطَّالَة adı verilir. Ölüm tehlikesine atılan cesur kişiye de kanının heder olması düşünülerek بَطَلٌ adı verilir. (Rağıb El-İsfahani, Müfredat Kur’an Kavramları Sözlüğü )

Boşa gitmek, fasit olmak, hükmü düşmek, işsiz kalmak, cesur olmak, bir şeyi bozmak, saçmalamak anlamlarındaki “b.t.l” kökünden türeyen “batıl” kelimesi; gerçekliği olmayan, yok olan demektir. “Hak” kavramının zıddıdır. Din dilinde var gibi görünen ancak varlığı olmayan, hakikatı bulunmayan, boş, temelsiz, ve asılsız şeylere denir. Çoğulu ebatıl’dır. (Fikret Karaman-İsmail Karagöz, Dini Kavramlar Sözlüğü, s. 56.)

Boşa gitmek, temelsiz ve devamsız olmak” anlamındaki butlân kökünden türeyen bâtıl, türevleriyle birlikte Kur’ân-ı Kerîm’de otuz altı defa geçmektedir. Söz konusu yerlerde “yalan” (el-Mü’min 40/78; Fussilet 41/42), “boşa çıkan amel” (el-Bakara 2/264), “çirkin, faydasız ve gayesiz iş” (Âl-i İmrân 3/191), “Allah’ın dışında ilâh diye tapınılan put” (Lokmân 31/30), “hakkı örten perde” (Âl-i İmrân 3/71), “hakkın zıddı” (eş-Şûrâ 42/24), “gerçek bilgiye dayanmayan delil” (el-Mü’min 40/5) gibi birbirinden farklı anlamlarda kullanılmıştır. İlgili âyetlerde sellerin veya ateşte eritilen nesnelerin üzerindeki köpüğe benzetilen (er-Ra‘d 13/17) bâtılın hak karşısında varlığını sürdüremeyeceği ve kısa zamanda yok olup gideceği bildirilmiş (el-İsrâ 17/81), Ehl-i kitabın bile bile hakkı bâtıla karıştırıp gerçeği gizlediği açıklanmış ve onlar böyle davranmamaları için uyarılmışlardır (Âl-i İmrân 3/71; el-Bakara 2/42).  İslâmî kaynaklarda bâtıl şu şekillerde tarif edilmiştir: Şeriatın yasakladığı her şey, gerçekliği bulunmayan her şey, yalan ve yanlış olmasa bile planlanan hedefe ulaştırmayan her türlü faydasız iş, söz ve davranış, genellikle kabul edilmiş inançlara uygun olmayan hükümler. Bazan da “hükmün gerçeğe, düşüncenin de kendi reel konusuna aykırı bulunması” diye tanımlanarak bâtılın sadece inanç ve hükümleri değil tasavvurları da içine alan bir terim olduğu kabul edilmiştir. Buna göre bir hüküm veya tasavvurun gerçeğe aykırı oluşunu ifade ettiği için bâtılın kesin hiçbir delile dayanması mümkün değildir. (Fahrettin Olguner, “Bâtıl”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, s. 5 : 147.)

Abdest almak namazın rükünlerinden biridir. Dolayısıyla abdestsiz kılınan bir namaz batıldır; abdestsiz namaz kılma durumu ise butlandır. Ortada mevcut olmayan bir malın satışı batıl’dır, geçersizdir. Çünkü satışla ilgili şartlardan biri yerine gelmemiştir. (Hüseyin K. Ece, İslam’ın Temel Kavramları, s. 70.)