Belde, Mekke. (Mahmud Çanga, Kur’an Kelimelerin Anahtarı, Timaş, s. 389.)
قَرْيَة: Hem insanların toplandıkları yere hem de o insanların kendilerine denir. Bu kelime onların her birisi için de kullanılır. Allah buyurur ki:
وَاسْأَلِ الْقَرْيَةَ
Karyeye sor (12/Yûsuf 82). Müfessirlerin çoğuna göre âyetin anlamı; “Şehir halkına sor” şeklindedir. Bazılarına göre ise âyette geçen الْقَرْيَة kelimesinden kasıt halkın bizzat kendisidir.
قَرَيْتُ الضَّيْفَ قِرىً: Misafir ağırladım.
قَرَى الشَّيْءَ فيِ فَمِهِ: Bir şeyi ağzında topladı.
قُرْيَانُ اْلمَاءِ: Suyun toplandığı yer. (Rağıb El-İsfahani, Müfredat Kur’an Kavramları Sözlüğü)
Arapça’da Türkçe’de olduğu gibi, yaşanılan yer/yaşam yerleri için değişik kelimeler kullanılmıştır. Burada da Karye olarak geçmiştir. [Fatma Serap Karamollaoğlu, “Meal Şerhi 7”, You Tube (16 Kasım 2023), 00:08:18-00:20:26.]
Bu kelime Kur’ân-ı Kerîm’de, Mekke ve Kudüs dahil olmak üzere büyük şehirler için de kullanılmaktadır. (Abdullah Aydemir, “Ashabül Karye”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, s. 3 :468.)
Şehir veya köy diye tercüme edilen “Karye” veya “kırye” insanların toplandığı yer mânâsına gelip “kurâ” kelimesinden alınmıştır. Bakara Süresi 58. Ayette geçen “Karye” den maksat, Beyt-i Makdis; yani Kudus’tür. (İsmail Hakkı Bursevi, Rûhu’l Beyan Kur’an Meali ve Tefsiri s. 401.)
| Ayet | Kelime | Anlamı |
|---|---|---|
|
|
الْقَرْيَةَ | kente |
|
|
قَرْيَةٍ | bir kasabaya |
|
|
الْقَرْيَةِ | kentten |
|
|
الْقُرَىٰ | şehirlerin |
|
|
قَرْيَةٍ | kentin |
|
|
الْقُرَىٰ | ülkeleri |
|
|
قَرْيَةٍ | kent(ler)i |
|
|
قَرْيَتِكُمْ | kentiniz- |
|
|
قَرْيَتِنَا | kentimiz- |
|
|
قَرْيَةٍ | bir ülkeye |
|
|
الْقُرَىٰ | (O) ülkelerin |
|
|
الْقُرَىٰ | (o) ülkelerin |
|
|
الْقُرَىٰ | (o) ülkelerin |
|
|
الْقُرَىٰ | ülkeler |
|
|
الْقَرْيَةَ | kentte |
|
|
الْقَرْيَةِ | kent(halkın)ın durumu- |
|
|
قَرْيَةٌ | bir kasaba |
|
|
الْقُرَىٰ | o şehirlerin |
|
|
الْقُرَىٰ | şehirleri |
|
|
الْقُرَىٰ | o beldeleri |
|
|
الْقَرْيَةَ | kente |
|
|
الْقُرَىٰ | kentler |
|
|
قَرْيَةٍ | kenti |
|
|
قَرْيَةً | bir kenti |
|
|
قَرْيَةً | bir kenti |
|
|
قَرْيَةٍ | kent |
|
|
الْقُرَىٰ | (şu) kentleri |
|
|
قَرْيَةٍ | bir kent |
|
|
قَرْيَةٍ | kent (halkı) |
|
|
قَرْيَةٍ | şehir(ler)- |
|
|
الْقَرْيَةِ | bir kent- |
|
|
قَرْيَةٍ | bir ülkeye |
|
|
قَرْيَةٍ | kentler- |
|
|
قَرْيَةٍ | kentler- |
|
|
الْقَرْيَةِ | kente |
|
|
قَرْيَةٍ | kente |
|
|
قَرْيَةٍ | kenti |
|
|
قَرْيَةً | bir ülkeye |
|
|
قَرْيَتِكُمْ | kentiniz- |
|
|
قَرْيَةٍ | kent(ler)- |
|
|
الْقُرَىٰ | ülkeleri |
|
|
الْقُرَىٰ | ülkeleri |
|
|
الْقَرْيَةِ | (Sodom) kentin |
|
|
الْقَرْيَةِ | ülke |
|
|
الْقُرَى | kentler |
|
|
قُرًى | kentler |
|
|
قَرْيَةٍ | bir ülkeye |
|
|
الْقَرْيَةِ | şu kent |
|
|
الْقُرَىٰ | kentlerin (Mekke’yi) |
|
|
قَرْيَةٍ | bir kente |
|
|
الْقَرْيَتَيْنِ | iki kent- |
|
|
الْقُرَىٰ | kentleri |
|
|
قَرْيَةٍ | kent(ler)- |
|
|
قَرْيَتِكَ | senin kentin- |
|
|
الْقُرَىٰ | o kent |
|
|
قُرًى | kaleler |
|
|
قَرْيَةٍ | kentler- |