Afv dilemek, afv, afv et, afv diliyoruz. (Mahmud Çanga, Kur’an Kelimelerin Anahtarı, Timaş, s. 147.)
حَطّ bir şeyin yüksekten indirilmesidir. حَطَطْتُ الرِّجْلَ ayağını yukurıdayken aşağıya indirmektir. جَارِيَةٌ مَحْطُوطَةُ الْمَتْنَيْنِ yani: Her iki yanı benzer, dümdüz olan kız; her iki tarafı ne birbirinden farklı ne de içe çökük olan. Yani: Sırtı, dümdüz olan. Yüce Allah’ın:
وَقُولُوا حِطَّةٌ
ve bizi bağışla! deyin ki (2/Bakara 58) sözü ise, İsrailoğullarının söylemesi emredilen bir kelimedir. Anlamı: Günâhlarımızı bağışla, demektir. Kimisi ise der ki: Manası, doğru söyleyin, demektir. (Rağıb El-İsfahani, Müfredat Kur’an Kavramları Sözlüğü)
Arapça’da Hınta; taze tahıl anlamındadır. Hıtta fiilinin asıl manası devenin sırtından yükünü almak demektir. Yada günahlarımızı isyanlarımızı affet bizi bağışla manasını taşır. Kur’an’ı Kerim’de Bakara suresinin son iki ayeti olan Amenerrasulü’de Allah’ü Teala bize dua etmeyi öğretirken, Allahım bize taşıyamayacağımız yük yükleme! şeklinde dua etmemizi öğretmiştir. [Fatma Serap Karamollaoğlu, “Meal Şerhi 7”, You Tube (16 Kasım 2023), 00:13:34-00:14:32.] Sıkıntılı zamanlarda Allah’a yönelmek kolaydır. Ama bolluk ve rahatlık zamanlarında Allah’a yönelmek zordur.Müslümanlar Mekke’nin fethinde Mekkeye girerken secde ederek girmişlerdir. Fakat İsrailoğulları Allah’ın emrine uymamış hıtta kelimesini hınta (Hıtta kelimesi (Arapça’da Hınta; taze tahıl demektir) kelimesiyle değiştirerek demagoji yapmışlardır. Yani çölde yaşama sıkıntısından kurtulup, şehre girme nimetine erdikleri için Allah’a şükretmek yerine,kendilerini düşünüp Allah’ı unutmuşlardır. Peygamber efendimizin hicret ettikten sonra Medine’ye girerken yaptığı gibi dua ederek, bir şehre girerken doğrulukla girelim-doğrulukla çıkalım-ve içinde otururken Allah’a ve onun kanunlarına sadakatli olalım ve davranalım diye dua ederek, şımarıklık göstermeden ben kazandım/ben yaptım havalarına girmeden bu zaferi bu nimeti Allah’a nisbet ederek tesbih etmenin gerekli olduğunu hatırlamalıyız. Hatta İsra suresi 80. ayetteki kısacık duayı ezberleyerek hayatımıza geçirsek,evimize girip çıkarken/bir camiye /bir komşumuza/ herhangi bir yere girip çıkarken bu duayı okursak çok güzel olur. Okumanızı ben tavsiye ediyorum.
Bu sayfanın bir hatırası olarak İsra / 80 de yazılı olan duayı ezberleyebiliriz.
وَقُلْ رَبِّ اَدْخِلْن۪ي مُدْخَلَ صِدْقٍ وَاَخْرِجْن۪ي مُخْرَجَ صِدْقٍ وَاجْعَلْ ل۪ي مِنْ لَدُنْكَ سُلْطَاناً نَص۪يراً
De ki: “Rabbim! (Gireceğim yere) doğruluk ve esenlik içinde girmemi sağla. (Çıkacağım yerden de) beni doğruluk ve esenlik içinde çıkar. Katından bana yardımcı bir kuvvet ver.”
[Fatma Serap Karamollaoğlu, “Meal Şerhi 7”, You Tube (16 Kasım 2023), 00:14:34-00:18:19.]
“Hıtta” kelimesi iki mânâya gelmektedir. Birincisi; Allah’dan günahlarınızı affetmesini isteyin, demektir. İkincisi ise günahları örten kelime-i şehâdeti söyleyin demektir. “Hatâyâ” kelimesi doğrunun zıddı olan “hatîe” kelimesinin çoğuludur. (İsmail Hakkı Bursevi, Rûhu’l Beyan Kur’an Meali ve Tefsiri”, s. 401)